گرمی (شهر) از ویکیپدیا،
دانشنامهٔ آزاد گرمی - کشور ایران استان اردبیل - شهرستان گرمی بخش مرکزی سال شهرشدن ۱۳۲۸[۱] مردم جمعیت ۲۸٬۹۶۷ نفر (۱۳۹۵) رشد جمعیت ۰٪+ (۵سال) جغرافیای طبیعی ارتفاع از سطح دریا ۱۰۲۳ متر آبوهوا میانگین بارش سالانه ۴۶۰ میلیلیتر اطلاعات شهری پیششماره تلفنی ۰۴۵۳ شناسهٔ ملی خودرو ایران کد آماری ۱۲۳۲ تابلوی خوشآمد به شهر گرمی روی نقشه ایران ۳۹.۱۳°شمالی ۴۸.۰۸°شرقی مختصات: ۳۹.۱۳°شمالی ۴۸.۰۸°شرقی
گِرمی از شهرهای قدیمی استان اردبیل ایران و مرکز شهرستان گرمی و جزئی از دشت مغان است. این شهر بر سر چشمه رودخانه گرمی چای یا اوجارود بناشده است به نحوی که سه رود در میانه شهر به هم ملحق شده و اجارود یا گرمی چای را ایجاد مینمایند. محتویات ۱ جغرافیا و طبیعت ۱.۱ بارش، رودها، چشمهها و قناتها ۱.۲ بادها ۱.۳ گونههای گیاهی و جانوری ۲ شهر گرمی (مغان) ۳ آب و هوای گرمی ۴ مردمشناسی ۴.۱ جمعیت ۴.۲ مذهب ۴.۳ گویش و فرهنگ ۵ تاریخ ۶ اقتصاد ۶.۱ کشاورزی و دامپروری ۶.۲ صنعت، معدن و گردشگری ۶.۳ خدمات اداری، بازرگانی، حمل و نقل، ارتباطات و سایر ۷ جاذبههای توریستی ۸ جغرافیای زیستی ۹ دانشگاهها ۱۰ ایستگاه هواشناسی گرمی ۱۱ روستاهای همنام ۱۲ نگارخانه تصاویر ۱۳ پانویس
جغرافیا و طبیعت
شهرستان گرمی از شمال با شهرستانهای بیله سوار و پارسآباد، از غرب با شهرستان کلیبر (آذربایجان شرقی) از جنوب با شهرستان مشگین شهر و از شرق با جمهوری آذربایجان همسایهاست. شهرستان گرمی از جنوب به دامنه کوههای صلوات، از شمال به کوههای خروسلو از غرب به رود دره رود و از شرق به بالهارود محدود میشود.
براساس تقسیمات کشوری شهرستان مغان (گرمی) دارای وسعتی معادل ۱۷۲۵٫۲ کیلومتر مربع میباشد. جمهوری آذربایجان(جلیلآباد) شهرستان بیلهسوار، شهرستان پارسآباد آذربایجان شرقی (شهرستان کلیبر) جمهوری آذربایجان(جلیلآباد) آذربایجان شرقی (شهرستان هوراند) شهرستان گرمی جمهوری آذربایجان (یاردیملی) شهرستان مشگینشهر
پستترین نقطه شهرستان در شمالغرب شهرستان و در روستای خان محمدلو واقع است که حدود ۲۴۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد و مرتفعترین نقطه شهرستان کوههای صلوات در جنوب روستای خانکندی است که حداکثر ۲۲۰۰ متر ارتفاع دارد.
رشته کوههای قره داغ، خروسلو، صلوات سمتهای جنوبی، شرقی و غربی این شهرستان را تشکیل میدهند. در کوههای این شهرستان تا کنون ۶ دهنه غار طبیعی شناسایی و ثبت شده است. بارش، رودها، چشمهها و قناتها
بارش سالانه در شهرستان از شرق به غرب و از جنوب به شمال کاهش مییابد به طوری که میانگین بارش در منطقه داش دیبی و وان علیا (منتهیالیه شرق شهرستان) ۷۰۰ میلیمتر در سال بوده و پربارشترین نقطه استان اردبیل است. درحالیکه میانگین بارش سالانه منطقه خان محمدلو (منتهیالیه شمالغربی شهرستان) کمتر از۲۵۰ میلیمتر میرسد. بطور کلی میزان بارش در شهرستان از متوسط بارش کشور بیشتر است و موجب شده تا تا کشاورزان آن به محصول خوبی از غلات وحبوبات خصوصاً گندم، جو، نخود و عدس دست یابند.
رودهای مهم شهرستان عبارتند از: بالهارود (به گویش محلی بالهاری)، دره رود، چلک چایی، برزند چایی، زنگیرچایی، گرمی چایی، درین کبود چایی.
دره رود که در گویش محلی «دره اوورد» گفته میشود، با دبی آب بیش از یک میلیارد متر مکعب آب، بزرگترین رودخانه داخلی استان اردبیل است و بیشتر رودهای بزرگ استان نظیر قره سو، بالیغلو چای و خیاو چای به آن میریزند، در بخشی از مسیر خود از غرب این شهرستان عبور میکند. سد بزرگ امارت بر روی این رودخانه و در محدوده شهرستان گرمی در حال ساخت است.
کوهستانهای جنوب شرقی شهرستان به علت اتصال به کوهستانهای تالش و نزدیکی به دریای خزر از بارش مناسبی در حدود ۶۰۰ میلیمتر در سال برخوردار است؛ و به همین دلیل سرسبز است و جنگلهای اوماسلان و اینی که به جنگلهای تالش جمهوری آذربایجان متصل میشوند، در این منطقه قرار دارند. برفهایی که در زمستان میبارد، در کوهستانهای این منطقه گاه تا اوایل تیر ماه میماند و قابل مشاهده است. همچنین چهار رودخانه گرمی چای (اجارود)، درین کبود، زنگیر و بالهارود، از این منطقه سرچشمه گرفته و تغذیه میشوند. بالهارود نسبت به سه رودخانه دیگر پرآب تر است و در بخشی از مسیر خود مرز ایران و جمهوری آذربایجان را تشکیل میدهد.
رودخانه دیگر شهرستان، رود برزند میباشد که بخشی از آب سد گیلارلو را تأمین مینماید.
میانگین بارش شهرستان گرمی حدود ۴۶۰ میلیمتر است با این حال این بارش در طی سالها متغیر است. بر همین اساس شاهد وجود ۶ رشته قنات (کاریز) در شهرستان هستیم که قدمت برخی از آنها را تا دوره ساسانی تخمین زدهاند. با شدت یافتن بحران آب در کشور برخی از این قناتها در سالهای اخیر لایروبی و بازسازی شدهاند. مشهورترین این کاریزها کاریز لنگان میباشد.
بر اساس گزارش منتشر شده در سال ۱۳۸۰، از نظر دارا بودن تعداد چشمههای دائمی، گرمی با دارا بودن ۶۹ چشمه دائمی بعد از مشکین شهر، اردبیل و خلخال، در رتبه چهارم استان از نظر تعداد چشمه دائمی میباشد.
بادها
در گرمی یادهای زیادی نیز میوزد اما معمولاً تند نیستند. بسته به فصل و جهت وزش و نیز قدرت آن اسامی خاصی دارند. گرمیج (بادی که بین دشتهای منطقه و کوهستانهای آن می زود)، گئچی قیران و وعده از بادهای مشهور منطقه هستند که همگی دارای سرعت ملایمی میباشند. گیچی قیران باد سرد و دو باد دیگر نسبتاً گرم هستند.